گیلان پیام/به گزارش روابط عمومی و ارتباطات اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی استان گیلان، مجتبی ملکی، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی گیلان، با اشاره به تحول مفهوم امنیت در دهه‌های اخیر اظهار کرد: در دنیای امروز، امنیت دیگر صرفاً به معنای قدرت نظامی نیست، بلکه مجموعه‌ای از مؤلفه‌های دفاعی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی را در بر می‌گیرد. تجربه کشورهای مختلف نشان می‌دهد که امنیت پایدار زمانی شکل می‌گیرد که میان قدرت سخت و سرمایه اجتماعی پیوندی مؤثر برقرار شود.

وی با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران طی چهار دهه گذشته به الگویی ترکیبی در حوزه امنیت دست یافته است، افزود: یکی از ویژگی‌های برجسته این الگو، نقش‌آفرینی همزمان سپاه پاسداران در دو عرصه «دفاع سخت» و «امنیت نرم» است. این نهاد از یک سو در توسعه توانمندی‌های دفاعی از جمله فناوری‌های موشکی و پهپادی نقش داشته و از سوی دیگر، در عرصه‌های اجتماعی همچون امدادرسانی، مدیریت بحران و خدمت‌رسانی به مناطق آسیب‌دیده حضور فعال ایفا کرده است.

نقش تعیین‌کننده‌ سپاه در امنیت پایدار

این کنش‌گر مسائل سیاسی، این هم‌زمانی را عامل پیوند امنیت با زندگی روزمره مردم دانست و تصریح کرد: چنین رویکردی باعث شده امنیت در ایران صرفاً به حوزه نظامی محدود نشود، بلکه با افزایش تاب‌آوری اجتماعی و تقویت اعتماد عمومی نیز همراه باشد.

ملکی با اشاره به مفهوم «بازدارندگی فعال» اضافه کرد: این رویکرد به معنای برخورداری از توان پاسخ‌گویی مؤثر در کنار قدرت دفاعی است، به‌گونه‌ای که هزینه هرگونه اقدام خصمانه برای دشمنان افزایش یافته و در نتیجه، احتمال بروز درگیری کاهش می‌یابد. در این میان، فناوری‌های نوین دفاعی به‌ویژه در حوزه موشکی و پهپادی، نقش تعیین‌کننده‌ای در تثبیت این بازدارندگی ایفا کرده‌اند.

وی همچنین خاطرنشان کرد: ویژگی‌هایی نظیر دقت بالا، برد قابل توجه و هزینه عملیاتی پایین این فناوری‌ها، موجب شده تا به ابزارهای مؤثر در معادلات امنیتی منطقه تبدیل شوند و محاسبات راهبردی بازیگران مختلف را تحت تأثیر قرار دهند.

امنیت ملی حاصل همکاری منسجم میان نیروهای مسلح

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی گیلان با اشاره به نقش نیروهای مسلح در مدیریت بحران‌های داخلی بیان کرد: در حوادثی مانند سیل، زلزله و همه‌گیری کرونا، حضور نیروهای سپاه و بسیج در کنار سایر دستگاه‌ها، علاوه بر تسریع در روند امدادرسانی، به تقویت سرمایه اجتماعی و افزایش اعتماد عمومی کمک کرده است. مردم در چنین شرایطی، کارآمدی نهادهای مسئول را به‌صورت ملموس مشاهده می‌کنند.

ملکی با تأکید بر اهمیت هم‌افزایی میان نهادهای دفاعی و امنیتی کشور بیان کرد: امنیت ملی حاصل همکاری منسجم میان ارتش، سپاه و فراجاست. در مواجهه با تهدیدات ترکیبی که ابعاد مختلفی از جنگ سایبری تا جنگ روانی و فشارهای اقتصادی را در بر می‌گیرد، این هماهنگی و یکپارچگی نقش تعیین‌کننده‌ای در ارتقای سطح امنیت کشور دارد.

وی با اشاره‌ به نقش کمتر دیده‌شده خانواده‌های نیروهای مسلح افزود: خانواده‌های این نیروها با تحمل شرایط خاص شغلی، دوری‌های طولانی و مخاطرات حرفه‌ای، سهم مهمی در حفظ روحیه و پایداری نیروهای نظامی دارند. با این حال، این «فداکاری خاموش» کمتر در روایت‌های رسمی و رسانه‌ای بازتاب یافته است.

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی گیلان با اشاره به چشم‌انداز آینده امنیت در کشور بیان کرد: در «ایران فردا»، امنیت و اقتدار ملی بر پایه ترکیبی از توان دفاعی پیشرفته، سرمایه اجتماعی، انسجام ملی و مشارکت عمومی استوار خواهد بود. در این میان، نقش نهادهایی مانند سپاه در تربیت نسل جدید، تقویت هویت ملی و حفظ آمادگی دفاعی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

به اعتقاد ملکی، استمرار این رویکرد می‌تواند ضمن افزایش قدرت بازدارندگی، زمینه‌ساز تثبیت امنیت پایدار و تقویت جایگاه ایران در معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی شود./انتهای پیام